8th Pay Commission: Fitment Factor વધે એટલે સેલરી પણ એટલી જ વધશે? જાણો આખી હકીકત
Thursday, 23 Jul 2026 | 05:46 PM

8th Pay Commission: Fitment Factor વધે એટલે સેલરી પણ એટલી જ વધશે? જાણો આખી હકીકત

8th Pay Commission: 8મો પગાર પંચમાં Fitment Factor અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. 3.83ની માંગ વચ્ચે 2.0થી 2.25ની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. જાણો Fitment Factor શું છે અને તે કુલ સેલરી પર કેવી અસર કરે છે.

8th Pay Commission
Author image
Snehlata Sinha

8th Pay Commission: 8મો પગાર પંચમાં Fitment Factor અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. 3.83ની માંગ વચ્ચે 2.0થી 2.25ની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. જાણો Fitment Factor શું છે અને તે કુલ સેલરી પર કેવી અસર કરે છે.

દેશભરના કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ 8th Pay Commissionની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ દરમિયાન Fitment Factorને લઈને ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. કર્મચારી સંગઠનો તરફથી 3.83 Fitment Factorની માંગ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અનેક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર 2.0થી 2.25 વચ્ચેનો Fitment Factor મંજૂર કરી શકે છે.

ઘણા કર્મચારીઓના મનમાં એક મોટો સવાલ છે કે જો Fitment Factor વધુ નક્કી થશે તો શું સેલરી પણ એટલી જ ટકાવારીથી વધશે? હકીકતમાં તેનો જવાબ એટલો સરળ નથી.

Fitment Factor શું છે?

Fitment Factor એ એક ગણિતીય ગુણાંક (Multiplier) છે, જેનો ઉપયોગ સરકારી કર્મચારીઓના Basic Pay અને પેન્શનને નવા પગાર ધોરણમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.

સરળ ભાષામાં સમજીએ તો કર્મચારીના હાલના Basic Salaryને Fitment Factor સાથે ગુણાકાર કરીને નવું મૂળ વેતન નક્કી કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાથી અલગ-અલગ પગાર શ્રેણીના કર્મચારીઓ માટે એકસરખા માપદંડથી પગાર સુધારો કરવો સરળ બને છે.

ધ્યાન રાખવાની વાત એ છે કે Fitment Factorનો સીધો પ્રભાવ માત્ર Basic Pay પર પડે છે. જોકે HRA જેવા કેટલાક ભથ્થાં Basic Salary પર આધારિત હોવાથી તેમાં પણ ફેરફાર થાય છે, જ્યારે Dearness Allowance (DA) સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા દર મુજબ અલગથી ગણવામાં આવે છે.

વધુ Fitment Factor એટલે વધુ સેલરી? હકીકત શું છે?

ઘણા લોકો માને છે કે જો Fitment Factor 2.57 રહેશે તો તેમની સેલરીમાં પણ લગભગ 157 ટકા વધારો થશે. પરંતુ હકીકતમાં આવું નથી.

કર્મચારીની Gross Salaryમાં માત્ર Basic Pay જ નહીં પરંતુ DA, HRA અને અન્ય ભથ્થાં પણ સામેલ હોય છે. તેથી Fitment Factor વધે એટલે Basic Salaryમાં વધારો થાય છે, પરંતુ કુલ સેલરીમાં વધારો અન્ય ભથ્થાં અને તે સમયના DA પર પણ આધાર રાખે છે.

અગાઉના પગાર પંચમાંથી શું શીખવા મળે છે?

અગાઉના પગાર પંચના આંકડા દર્શાવે છે કે Fitment Factor અને કુલ સેલરીમાં વધારો હંમેશા સમાન પ્રમાણમાં થતો નથી.

પગાર પંચFitment Factorઅંદાજિત Gross Salary વધારો
6મો પગાર પંચ1.86લગભગ 54%
7મો પગાર પંચ2.57લગભગ 14.29%

આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે Fitment Factor ઊંચો હોવા છતાં કુલ પગારમાં એટલો જ વધારો થાય એવું જરૂરી નથી.

7મા પગાર પંચમાં વધારો ઓછો કેમ રહ્યો?

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ જ્યારે 7th Pay Commission અમલમાં આવ્યો ત્યારે કર્મચારીઓને પહેલેથી જ લગભગ 125 ટકા DA મળી રહ્યો હતો. એટલે જૂના પગારમાં મોંઘવારી ભથ્થાનો મોટો હિસ્સો પહેલેથી જ સામેલ હતો.

આ કારણે 2.57 Fitment Factor લાગુ થયા બાદ પણ કુલ Gross Salaryમાં વધારો મર્યાદિત રહ્યો હતો.

બીજી તરફ 6th Pay Commission દરમિયાન DA માત્ર 24 ટકા હતો. તેથી તે સમયે 1.86 Fitment Factor હોવા છતાં કર્મચારીઓની કુલ સેલરીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો.

8th Pay Commissionમાં કેટલી વધી શકે સેલરી?

વિત્તીય ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કેટલીક વેબસાઇટ્સના અંદાજ પ્રમાણે જો 8th Pay Commissionમાં 2.0થી 2.57 વચ્ચે Fitment Factor નક્કી કરવામાં આવે તો Level-11થી Level-18 સુધીના કર્મચારીઓની Gross Salaryમાં અંદાજે 31 ટકાથી 68 ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે.

જો કે આ માત્ર અંદાજ છે. અંતિમ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી, Fitment Factorની જાહેરાત અને તે સમયે લાગુ રહેલા DA તથા અન્ય ભથ્થાં પર આધારિત રહેશે.

કર્મચારીઓ માટે શું મહત્વનું છે?

હાલમાં Fitment Factor અંગે અનેક અટકળો ચાલી રહી છે, પરંતુ સરકારે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. તેથી કર્મચારીઓએ સોશિયલ મીડિયા અથવા અપ્રમાણિત દાવાઓને બદલે સરકાર અને 8th Pay Commissionની સત્તાવાર ભલામણોની રાહ જોવી જોઈએ.

Related News