FCNR(B) Depositથી ભારતને મળ્યો મોટો ફાયદો, 2013નો રેકોર્ડ માત્ર 45 દિવસમાં તૂટ્યો

SBI Research અનુસાર FCNR(B) Deposit હેઠળ માત્ર 45 દિવસમાં 2013નો રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે. RBIની નવી સ્કીમથી ભારતમાં કુલ Dollar Inflow 80-85 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે.

ભારતમાં FCNR(B) Deposit દ્વારા વિદેશી ચલણનો પ્રવાહ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક SBI Researchના અંદાજ મુજબ, માત્ર 45 દિવસમાં જ Foreign Currency Non-Resident (Bank) Deposit હેઠળ જમા થયેલી રકમ 2013ની વિશેષ સ્કીમ દરમિયાન નોંધાયેલા કુલ 26 બિલિયન ડોલરના આંકડાને પાછળ છોડી ચૂકી છે. 2013માં આ સ્તર સુધી પહોંચવામાં લગભગ ત્રણ મહિના લાગ્યા હતા.

આ વલણ દર્શાવે છે કે RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના પગલાંને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો છે અને તેનાથી ભારતના Balance of Payments તથા Forex Reservesને મજબૂતી મળવાની શક્યતા વધી છે.

17 જુલાઈ સુધી 20.7 બિલિયન ડોલરનો Inflow નોંધાયો

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના આંકડા મુજબ, 17 જુલાઈ સુધી દેશમાં કુલ 20.7 બિલિયન ડોલરનો Dollar Inflow નોંધાયો હતો. તેમાં માત્ર FCNR(B) Deposit મારફતે જ 17.4 બિલિયન ડોલર આવ્યા હતા.

SBI Researchનું કહેવું છે કે ત્યારબાદના ટ્રેન્ડને જોતા FCNR(B) ડિપોઝિટનો આંકડો હવે 2013ના 26 બિલિયન ડોલરના રેકોર્ડને પાર કરી ગયો હોવાની શક્યતા છે.

કુલ Inflow 80થી 85 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી શકે

SBI Researchએ અગાઉ FCNR(B) Deposit દ્વારા 40થી 45 બિલિયન ડોલર આવવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો. હવે આ અંદાજ વધારીને 65થી 70 બિલિયન ડોલર કરવામાં આવ્યો છે.

જો તેમાં Overseas Foreign Currency Borrowings (OFCBs) અને **External Commercial Borrowings (ECBs)**નો સમાવેશ કરવામાં આવે તો કુલ Dollar Inflow 80થી 85 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે.

આ વૃદ્ધિમાં ખાસ કરીને સરકારી બેંકોનો મોટો ફાળો રહેવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

જૂના ડિપોઝિટના Renewalથી પણ આવશે મોટો ફંડ

ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં પરિપક્વ થનારા અનેક FCNR(B) Deposits નવી સ્કીમ હેઠળ ફરીથી રિન્યૂ થવાની શક્યતા છે. હાલ મળતા વધુ વ્યાજદરને કારણે ઘણા NRI રોકાણકારો ડિપોઝિટ ફરીથી કરાવે તેવી અપેક્ષા છે.

SBI Research મુજબ માત્ર આવા Renewalથી જ અંદાજે 10 બિલિયન ડોલરનો વધારાનો પ્રવાહ આવી શકે છે.

RBIના હસ્તક્ષેપ પર SBIએ વ્યક્ત કરી ચિંતા

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે 8 જૂન બાદ **Foreign Currency Assets (FCA)**માં અત્યાર સુધી લગભગ 7.6 બિલિયન ડોલરનો વધારો નોંધાયો છે. જોકે જુલાઈના અંત સુધી આ વધારો વધીને 17થી 20 બિલિયન ડોલર થઈ શકે છે.

તેમ છતાં SBIએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી રૂપિયો સતત નબળો પડી રહ્યો છે અને વિદેશી વિનિમય બજારમાં RBI Intervention પૂરતું અસરકારક દેખાતું નથી.

બેંકના જણાવ્યા મુજબ હાલમાં RBI દરરોજ સરેરાશ 14 મિલિયન ડોલરનું હસ્તક્ષેપ કરે છે, જ્યારે 1997-98 દરમિયાન આ આંકડો લગભગ 55 મિલિયન ડોલર પ્રતિ દિવસ હતો.

RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ શું કહ્યું?

'ધ હિંદુ બિઝનેસલાઇન'ને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે જૂનમાં જાહેર કરાયેલી Dollar Inflow Scheme હેઠળ અત્યાર સુધીમાં લગભગ 32 બિલિયન ડોલર ભારત આવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે તેમાં સૌથી મોટો હિસ્સો FCNR(B) Deposit Scheme મારફતે આવ્યો છે. ઉપરાંત ટેક્સમાં થયેલા ફેરફારો બાદ Foreign Portfolio Investment (FPI) તરીકે Debt Securitiesમાં પણ અંદાજે 7 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ આવ્યું છે.

તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલ સુધી એવો કોઈ પુરાવો સામે આવ્યો નથી કે FCNR(B) હેઠળ આવેલી મોટાભાગની રકમ માત્ર જૂના ડિપોઝિટના પુનઃનવીનીકરણને કારણે આવી હોય.

ભારતના અર્થતંત્ર માટે શું મહત્વ?

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે FCNR(B) Depositમાં વધારાથી ભારતના Forex Reserves, Balance of Payments અને વિદેશી ચલણની ઉપલબ્ધિમાં સુધારો થશે. સાથે જ લાંબા ગાળે રૂપિયાની સ્થિરતા જાળવવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. જોકે રૂપિયાની અસ્થિરતા અને વૈશ્વિક બજારની સ્થિતિ પર RBIની આગામી નીતિઓ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.